معرفی

 

در راستای اجرای برنامه نکوداشت فلاسفه شیعه، همایش ملی حکیم طهران؛ نکوداشت مقام علمی مرحوم آقاعلی مدرس زنوزی(حکیم مؤسس) براساس طرح ذیل برگزار خواهد شد:

  1. زمان برگزاری: نیمه دوم ۱۳۹۶
  2. مکان برگزاری: تهران و قم
  3. شیوه برگزاری:
با توجه به اینکه در این همایش علاوم بر شخصیت شناسی آقاعلی مدرس زنوزی، به حوزه فلسفی تهران نیز اشاره و پرداخته می شود، همایش در تهران و قم برگزار خواهد شد که ترتیب برگزاری توسط ستاد همایش مشخص می گردد.
  1. سطح برنامه:

نظر به شخصیت مرحوم آقاعلی مدرس و جامعیت طرح، برگزاری برنامه بصورت ملی خواهد بود.

  1. فراخوان مقالات:
  • فراخوان مقالات براساس محورهای تعیین شده توسط کمیته علمی به صور ذیل صورت خواهد گرفت:
  • شناسایی نوسندگان و سفارش تدوین مقاله با موضوعات تعیین شده
  • ارسال فراخوان به شخصیت ها و مراکز علمی
  • فراخوان عمومی از طریق جراید، رسانه ها، سایت های علمی و خبری 

 

  1. محورهای مهم فراخوان:

 فراخوان مقالات براساس محور های ذیل صورت خواهد گرفت، که در هر محور موضوعات متعددی در نظر گرفته شده است:

  • شخصیت شناسی مرحوم آقاعلی مدرس (علمی، اخلاقی و اجتماعی)
  • معرفی حوزه‌ی فلسفی تهران
  • آراء و مبانی عقلی و نقلی مرحوم حکیم مؤسس
  • مباحث تطبیقی و مقایسه‌ای
  • بررسی آثار مرحوم حکیم مؤسس
  • فراخوان اصلی مقالات عبارت است از:

الف) شخصیت‌شناسی حکیم طهران

  • شخصیت علمی

ـ زیست‌نامه، اساتید و شاگردان حکیم طهران؛
ـ ابعاد عقلی و نقلی و نوآوری‌های علمی آقاعلی مدرس (توصیفی)؛
ـ جایگاه علمی آقاعلی در مقایسه با حکمای معاصرش (آقامحمدرضا قمشه‌ای، حکیم سبزواری، میرزای جلوه و…)؛
ـ بازخوانی پژوهش‌ها و آنچه درباره احوال و آراء آقاعلی مدرس انجام پذیرفته؛
ـ روش‌شناسی فکری فلسفی حکیم طهران؛
ـ جایگاه حکیم طهران در حکمت متعالیه.

  • شخصیت اخلاقی

ـ سیره اخلاقی و معنوی آقاعلی مدرس؛
ـ آقاعلی مدرس به روایت دیگران.

  • شخصیت اجتماعی ـ سیاسی

ـ جایگاه اجتماعی ـ سیاسی حکیم طهران و والد معظم وی؛
ـ منش سیاسی آقاعلی مدرس و معاصران وی؛
ـ سلوک و تعامل آقاعلی مدرس با فقیهان؛
ـ مواجهه حکیم طهران با جریان های فکری معاصرش.
ب) معرفی حوزه حکمی طهران

  • زمینه های اجتماعی، سیاسی و فرهنگی شکل گیری حوزه حکمی تهران؛
  • ابعاد و پیامدهای فرهنگی ـ اجتماعی حوزه حکمی تهران؛
  • جامعیت حوزه حکمی تهران در قرون ۱۳ و ۱۴؛
  • شکل‌گیری تاریخی گفتگو میان فلسفه اسلامی و فلسفه غرب در حوزه حکمی تهران و پیامدهای آن؛
  • نشر آثار فلسفی و عرفانی در قرون ۱۳ و ۱۴؛
  • اساتید طبقه نخست حوزه حکمی تهران: ملاعبدالله زنوزی، آقاعلی مدرس زنوزی، میرزای جلوه، آقامحمدرضا قمشه ای، میرزا حسین سبزواری؛
  • اساتید طبقه دوم حوزه تهران: شیخ عبدالنبی نوری، ملامحمد آملی، میرزا حسن کرمانشاهی، میرزاهاشم اشکوری، میرزاطاهر تنکابنی، میرشهاب الدین نیریزی، میرزا محمود قمی، میرزا علی اکبر حکیم یزدی، ملانظر علی طالقانی و…؛
  • اساتید طبقه سوم: میرزا محمدعلی شاه آبادی، میرزا احمد و میرزا مهدی آشتیانی، سیدکاظم عصّار، میرزا محمود آشتیانی، شیخ محمدتقی آملی، شیخ محمدحسین فاضل تونی، سید ابوالحسن رفیعی قزوینی، سیدحسین بادکوبه ای، آقابزرگ حکیم شهیدی، شیخ اسدالله یزدی، حاج فاضل رازی، میرزا ابوالحسن شعرانی، میرزامهدی الهی قمشه ای و…؛
  • تعامل میان اساتید حکمت تهران و فقها؛
  • مدارس تهران و وضعیت تدریس حکمت و عرفان در آنها (گذشته و حال)؛
  • امتداد و تأثیر اندیشه حکیمان تهران در حوزه های نجف، قم، مشهد و… ؛
  • سیره سیاسی اجتماعی حکما، اندیشمندان و روشنفکران تهران در دو سده اخیر؛
  • سیاست و جامعه در اندیشه حکمت پژوهان تهران؛
  • آسیب شناسی حوزه فلسفی عرفانی تهران (آسیب شناسی نظری و عملی)؛
  • نقش حکمت پژوهان تهران در تأسیس دانشگاه ها و مراکز آموزش عالی نوین.

ج) تحلیل آراء و اندیشه‌های حکیم طهران

  • تبیین وحدت تشکیکی و شخصی وجود؛
  • استفاده و الهام گیری از آیات و روایات در آراء و اندیشه های فلسفی؛
  • تفاسیر ناصواب وحدت شخصی وجود از منظر آقاعلی؛
  • برهان صدیقین به تقریر حکیم مؤسس؛
  • وجود رابط و رابطی در اندیشه آقاعلی مدرس؛
  • اقسام حمل از منظر آقای علی مدرس و تأثیر آن در مباحث حکمی؛
  • ذات و ذاتی در فلسفه و موارد کاربرد آنها؛
  • آقاعلی مدرس و تبیین اصالت وجود و طرح برخی براهین جدید؛
  • آقاعلی مدرس و تبیین بساطت وجود و ادله آن؛
  • سلب تحصیلی فقر ممکنات و نتایج آن؛
  • تشبیه و تنزیه از منظر حکیم مؤسس؛
  • معاد جسمانی از دیدگاه حکیم مؤسس.

د) مباحث تطبیقی و مقایسه ای

  • وجود لابشرط و بشرط لا از نگاه آقاعلی مدرس و آقامحمدرضا قمشه ای؛
  • مقایسه میان تعلیقات دو حکیم معاصر (سبزواری و زنوزی) بر اسفار؛
  • رابطه نفس و بدن از منظر حکیم طهران و صدرالمتألهین؛
  • تصویر معاد جسمانی از منظر حکیم صدرالمتألهین و حکیم طهران؛
  • وجود رابط و رابطی در اندیشه حکیم سبزواری و سایر اساطین حکمت (ملااسماعیل درب کوشکی، ملااحمد اردکانی، ملامصطفی قمشه ای و ملامحمد جعفر لاهیجی) و نقدهای حکیم مؤسس بر آنها؛
  • وجود محمولی از منظر کانت و آقاعلی مدرس؛
  • هلیات بسیطه و مرکبه از منظر حکمای مکتب شیراز (دوانی و سید سند) و حکیم طهران؛
  • مقایسه میان آراء ملااحمد اردکانی و آقا علی مدرس در تعلیقات اسفار؛
  • آقاعلی حکیم آغازگر فلسفه تطبیقی؛
  • وجود رابط، ساختارگرایی و پساساختارگرایی؛
  • تأثیر آراء حکیم طهران در اندیشه های اصولی محقق اصفهانی و دیگران؛
  • نقد و بررسی انتقادات مرحوم شیخ محمد صالح مازندرانی بر بدایع الحکم.

ه‍) بررسی آثار مرحوم حکیم مؤسس 

  • بدایع الحکم
  • تعلیقات الاسفار (شامل تعلیقه های مفصل بر العل‍ة والمعلول و نفس و تعلیقات بر حواشی حکیم سبزواری ملا احمد اردکانی و…)
  • تعلیقات علی حواشی صدرالمتألهین علی الهیات الشفاء
  • تعلیقات علی حواشی صدرالمتألهین علی شرح حکمة الاشراق
  • تعلیقات شرح الهدای‍ة الاثیریه
  • تعلیقات بر لمعات الهیه
  • تعلیق‍ة واحدة علی الحواشی الجمالیه علی الحواشی الخفری‍ة علی شرح القوشجی علی التجرید
  • تعلیقات علی حواشی الفیّاض اللاهیجی علی شرح الاشارات
  • تعلیقات علی حواشی والده علی حواشی الفیّاض اللاهیجی علی شرح القوشجی علی التجرید
  • تعلیق‍ة علی حاشی‍ة رسال‍ة سرّ القدر
  • رساله تاریخ حکما
  • تعلیقات شوارق الالهام
  • تعلیقات الشواهد الربوبیه
  • رسال‍‍ة فی احکام الوجود والماهی‍ة
  • رسال‍ة حقیق‍ة محمدیه
  • رسال‍ة سبیل الرشاد فی اثبات المعاد
  • رسال‍ة فی مباحث الحمل
  • رسال‍ة فی التوحید
  • رسال‍ة فی الوجود الرابط
  • رسال‍ه وحدت وجود صوفیه
  • رسال‍ه فوائد
  • تعلیقات بر رسال‍ة القواعد الفقهیه میرزا محمد حسن آشتیانی
  • برخی تقریظ‌ها و بقایای آثار مفقود

چگونگی تدوین و دریافت مقاله

  • ضروری است خلاصه مقاله حداکثر ۳۰۰ کلمه و اصل مقاله حداکثر ۶۰۰۰ کلمه باشد.
  • خلاصه مقاله و اصل آن در محیط WORD با فونت Times New roman یا B Lotus تایپ شود.
  • ضروری است که همراه خلاصه مقاله، شرح حال علمی نویسنده (CV) نیز ضمیمه باشد.
  • خلاصه مقالات ارسالی و اصل آنها پس از داوری و گزینش جهت ارائه، چاپ و یا هر دو رتبه بندی خواهند شد.
  • مقالاتی که در این محورها و موارد مرتبط با اندیشه های حکیم طهران باشد، مورد ارزیابی قرار می گیرد.
  • مضمون مقاله نباید قبلاً در جایی چاپ شده باشد.
  • مقالات حداکثر تا پایان مهر ۱۳۹۴  به دبیرخانه همایش به آدرس الکترونیکی ذیل ارسال گردد:

 info@hakim-tehran.ir
info@hekmateislami.com
www.hakim-tehran.ir/index.php/send

علاقه مندان جهت کسب اطلاعات بیشتر می توانند به پایگاه اطلاع رسانی همایش ملی حکیم طهران (www.hakim-tehran.ir)  و یا به پایگاه اطلاع رسانی مجمع عالی حکمت اسلامی (www.hekmateislami.com)  و یا به دبیرخانه همایش ملی واقع در قم، دفتر مجمع عالی حکمت اسلامی مراجعه و یا با شماره ۱۱ـ۳۷۷۵۷۶۱۰ـ۰۲۵ (نمابر۳۷۷۲۱۰۰۴-۰۲۵) تماس حاصل نمایند.
  1. مراکز همکار:
  • برنامه توسط مجمع عالی حکمت اسلامی و با همکاری جمعی از مراکز علمی، فرهنگی و اجرایی کشور( به شرح ذیل) برگزار خواهد شد:
  • بنیاد حکمت اسلامی صدرا
  • پژوهشکده علوم وحیانی معارج
  • پژوهشگاه حوزه و دانشگاه
  • پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی
  • پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی
  • پژوهشگاه فرهنگ و علوم اسلامی
  • جامع‍ة المصطفی العالمی‍ة
  • دانشگاه باقرالعلوم(ع)
  • دانشگاه تهران
  • دانشگاه قم
  • رادیو معارف
  • شورای تخصصی حوزوی شورای عالی انقلاب فرهنگی
  • شهرداری تهران
  • صداوسیمای جمهوری اسلامی
  • مدرسه عالی شهید مطهری
  • مرکز مدیریت حوزه های علمیه استان تهران
  • معاونت پژوهشی حوزه های علمیه
  • موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره)
  •  موسسه حکمت و فلسفه ایران
  • وزارت علوم تحقیقات و فناوری
  • وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی
  1. نوع همکاری:

نوع همکاری مراکز همکار براساس موارد ذیل تعریف و در قالب تفاهم نامه و معرفی نماینده، اجرایی خواهد شد.
نکته۱: کلیه برنامه های مرتبط با همایش که توسط مراکز همکار برگزار خواهد شد، باید به تصویب شورای سیاستگذاری همایش برسد.
نکته۲: استفاده از لوگوی همایش و لوگوی مجمع عالی حکمت اسلامی در تمام برنامه ها الزامی می باشد.

  1. سطح همکاری:
  • علمی
  • اجرایی
  • پشتیبانی و مالی
  • و…

 

  1. ارکان ستاد برگزاری همایش به شرح ذیل می باشند:
  • رئیس و دبیرکل(آیت الله غلامرضا فیاضی؛ رئیس هیئت مدیره مجمع عالی حکمت اسلامی)
  • دبیر علمی( حجت الاسلام والمسلمین حسن معلمی؛ دبیر مجمع عالی حکمت اسلامی)
  • دبیر اجرایی( آقای محمد باقر خراسانی؛ مدیر اجرایی مجمع عالی حکمت اسلامی)
  • مسئولین کمیته‌ها
    • کمیته احیاء و تصحیح آثار( حجت الاسلام والمسلمین رضاپور)
    • کمیته اجرایی( محمدباقر خراسانی)
  1. شورای سیاستگذاری
  • شورای سیاستگذاری مرکب از رئیس، دبیر علمی، دبیر اجرایی و مسئولین کمیته‌ها می‌باشند.
  1. ساختار تشکیلاتی ستاد برگزاری همایش:
  • کمیته علمی
 اعضای کمیته علمی همایش توسط هیئت مدیره مجمع عالی حکمت اسلامی به شرح ذیل تعیین شدند: حضرات آقایان حمید پارسانیا، مرتضی جوادی آملی، عبدالحسین خسرو پناه، عسکر دیرباز، محمد رضاپور، عزالدین رضانژاد، حسن رمضانی،عسکری سلیمانی امیری،علی شیروانی،علی عباسی،ابوالحسن غفاری، غلامرضا فیاضی، حسن معلمی، احمد واعظی و سید یدالله یزدان پناه

با تصویب شورای سیاستگذاری همایش، حجت الاسلام دکتر محمد رضاپور به عنوان دبیر کمیته علمی انتخاب شدند.

  • کمیته احیاء و تصحیح آثار
  • کمیته نشر
  •  کمیته اجرایی
  • واحد تشریفات
  • واحد فرهنگی، تبلیغات و مراسم
  • واحد روابط عمومی و امور بین الملل
  • دبیرخانه
  • واحد حراست
  • واحد پشتیبانی و مالی

مسئولین کمیته ها به پیشنهاد رئیس همایش و تصویب هیئت مدیره مجمع عالی حکمت اسلامی، تعیین و منصوب     می شوند.

  1. هزینه های مربوط به همایش، از سرفصل بودجه سالانه مجمع عالی حکمت اسلامی و کد برنامه اجرای نکوداشت فلاسفه شیعه و مشارکت مراکز همکار و… تامین خواهد شد.

 

زندگینامه

حکیم مؤسّس آقا علی مدرس طهرانی فرزند برومند حکیم ملاعبدالله زنوزی در ذی القعده در سال ۱۲۳۴ هجری قمری (برابر ۱۱۹۷ هجری شمسی و ۱۸۱۸ میلادی) در اصفهان دیده به جهان گشود. از اساتید بزرگی چون والد معظم خود، میرزا حسن نوری، سیّد رضی لاریجانی، ملّا محمّد جعفر لاهیجی در اصفهان و به ویژه حکیم معظم ملا آقا قزوینی در قزوین کسب فیض نمود. علاوه بر حکمت و فلسفه، مراحل عالی فقه و اصول را از محضر میرزا حسن آشتیانی بهره‌مند گردید. در حدود سال ۱۲۶۷ قمری رحل اقامت در طهران افکند و از این هنگام تا پایان عمر شریفش (۱۳۰۷ ه‍ ق) در حدود چهل سال در مدارس مختلف و به ویژه مدرسه عالی سپهسالار (شهید مطهری فعلی) به تدریس معقول و منقول پرداخت. علاوه بر ابوابی از فقه، در زمینه فلسفه متون رایج همچون اسفار و المبدأ و المعاد، شرح الهدایة الاثیریة و الشواهد الربوبیة، الهیات شفا و شرح حکمة الاشراق را تدریس نمود و فاخرترین محفل مباحث عقلی را در آن روزگار تحقّق بخشید. از جمله مشهورترین تلامیذ آن حکیم می‌توان از میرزا محمد باقر اصطهباناتی (استاد حکمت مرحوم محقق اصفهانی)، میرزا حسن کرمانشاهی، میرزا هاشم اشکوری و میرزا علی اکبر حکمی یزدی نام برد. علاوه بر مقامات علمی،‌ مکارم و اخلاق، تواضع، ورع و تقوای ایشان مشهور و مسلّم بین الاعلام و الانام بوده است و حتی برخی، او را در دقّت و ژرفنگری بر حکیم سبزواری(ره) ترجیح می‌دهند.
آقاعلی مدرّس سرانجام در شب شنبه ۱۷ ذی القعده ۱۳۰۷(مطابق با ۱۲۶۸ شمسی و ۱۸۸۹ میلادی) به رحمت ایزدی پیوست و در جوار مرقد حضرت عبدالعظیم حسنی(ع) به خاک سپرده شد.
شاید مهمترین ویژگی اندیشه متعالی وی علاوه بر احاطه بر مبانی حکمی، تصرّف وی در مبانی و ارایه تقریرهای تازه از اصول حکمت صدرایی و طرح نقدهای حکیمانه و ابداع دیدگاه‌های نوین در چندین مسأله فلسفی باشد.

 

ویژگی ممتاز حوزه‌ی فلسفی طهران

حوزه حکمی و فلسفی تهران در سال ۱۲۳۷ هجری قمری با محوریت ملاعبدالله زنوزی (متوفای ۱۲۵۷) آغاز گردید و در دورة چهل ساله تدریس مرحوم حکیم مؤسس آقا علی مدرس زنوزی (طهرانی متوفای ۱۳۰۷) به اوج شکوفایی و عظمت خود رسید. دورانی که شاهد حضور بزرگانی چون میرزا ابوالحسن جلوه (متوفای ۱۳۱۴ ق) و آقا محمدرضا قمشه‌ای (متوفای ۱۳۰۶) بوده است.
در دو قرن گذشته یکی از پربارترین حوزه‌های حکمی و فلسفی و عرفانی در طهران تشکیل شد. حوزة فلسفی طهران با دعوت از احیاگر عظیم حکمت صدرایی حکیم ملّا علی نوری و با هجرت تلمیذ وی ملّا عبدالله زنوزی تأسیس گردید و به تدریج باحضور بزرگانی چون سید رضی لاریجانی، آقا علی مدرس طهرانی، میرزا ابوالحسن جلوه، آقا محمدرضا قمشه‌ای و تلامیذ ایشان همچون میرزا هاشم اشکوری و میرزا حسن کرمانشاهی به اوج شکوه و عظمت خود رسید و در قرن اخیر به حق می‌توان ادّعا نمود که جمع زیادی از ستارگان آسمان حکمت و معرفت بی‌واسطه یا باواسطه از افق حوزه طهران طلوع نمودند. در این محفل پرنور و برکت علاوه بر پرورش حکیمان و عارفان متأله، زمینه‌ای فراهم شد که تراث علمی و آثار فلسفی و عرفانی با دقتی مثال زدنی به وسیله فرزانگانی چون شیخ اسدالله یزدی به زیور طبع آراسته گردد. شاید بتوان یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های حوزه طهران در دو قرن اخیر را رشد متوازن و هماهنگ فلسفه و عرفان اسلامی و فقه و اصول در فضایی فارغ از جمود و تعصّب دانست. بررسی ابعاد و زوایای این جریان فاخر و احیای مواریث آن می‌تواند به رشد و اعتلای اندیشه و معنویّت بینجامد.

همچنین ببینید

پیش نشست اول

موضوع: پیش درآمد *** برگزار کننده: مجمع عالی حکمت اسلامی *** سخنران: آیت الله مصطفوی …

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *